Chính thức: Hủy đề xuất rút ngắn thời hạn giấy phép lái xe, lạm bàn chính sách cài cắm “lợi ích nhóm”

Mấy ngày qua, đề xuất rút ngắn thời hạn GPLX từ 10 năm xuống 5 năm của bộ Công an trở thành tâm điểm của dư luận. Đề xuất này vấp phải sự phản đối từ các nhà chuyên môn khi vừa đưa ra ít ngày, sau đó lại hủy bỏ. Xung quanh câu chuyện cơ quan soạn thảo luật đưa ra đề xuất gây trang tranh cãi, PV Người Đưa Tin Pháp Luật đã có cuộc trao đổi với GS.TS Từ Sỹ Sùa, giảng viên cao cấp trường đại học GTVT.


PV: Thời gian qua, việc cơ quan soạn thảo luật đưa ra những quy định gây tranh cãi xảy ra khá phổ biến. Thậm chí , có đề xuất “sáng đưa- chiều rút” tương tự như việc rút ngắn thời hạn GPLX từ 10 năm xuống 5 năm mà bộ Công an đưa ra. Ông nghĩ sao về thực trạng này?

GS.TS Từ Sỹ Sùa: Ngay ban đầu tiếp cận với đề xuất rút ngắn thời hạn GPLX mà bộ Công an đề xuất, tôi đã thấy có sự bất cập và không khả thi. Tôi cũng thẳng thắn đặt ra câu hỏi với nhà báo: Vì sao lại đưa ra đề xuất rút ngắn thời hạn của GPLX, liệu có xảy ra việc trục lợi chính sách?

Việc xây dựng văn bản luật đều cần phải có sự nghiên cứu, tổ chức các cuộc hội thảo để lấy ý kiến rộng rãi, đặc biệt là phải tham khảo ý kiến của chính người trong cuộc. Xác định thời hạn GPLX cần phải tính toán một cách kỹ lưỡng, thận trọng bởi đây là vấn đề gây ảnh hưởng đến rất nhiều người, phải căn cứ vào thực tiễn, luận cứ khoa học. Cụ thể với đề xuất rút ngắn thời hạn GPLX mà bộ Công an đưa ra trước đó, người ảnh hưởng trực tiếp, cần lấy ý kiến chính là những người học và được cấp GPLX. Đồng thời, khi đưa ra đề xuất, bộ Công an cần tham khảo thời hạn GPLX đang áp dụng tại các nước trên thế giới để đối chiếu, so sánh với tình hình trong nước. Qua đó mới có thể đưa ra một sự lựa chọn phù hợp và khoa học nhất.


GS.TS Từ Sỹ Sùa – giảng viên cao cấp của Đại học Giao thông Vận tải Hà Nội.


PV: Nói như vậy, bất kỳ một chính sách nào được đưa ra cần có phân tích đánh giá tác động, thưa ông?

GS.TS Từ Sỹ Sùa: Đúng vậy, một đề xuất đưa ra cần dựa trên đánh giá tác động và nghiên cứu thực tiễn. Đối chiếu với đề xuất trước đó của bộ Công an trong dự thảo luật Đảm bảo trật tự ATGT, thời hạn của GPLX rút ngắn xuống 5 năm, việc rút ngắn nhằm mục đích gì?

Trong 10 năm chỉ phải đổi lại GPLX 1 lần thì nay phải đổi hai lần gây phiền toái, tốn kém cho người dân. Việc làm thủ tục cấp đổi GPLX ngoài việc phải khám sức khoẻ lại cho lái xe thì chi phí tiền lệ phí cấp đổi cũng sẽ gây tốn kém cho người dâu. Đặc biệt là việc người dân phải tốn nhiều thời gian đi lại. Đối với người còn trẻ, sức khỏe ổn định mà rút thời hạn xuống 5 năm sẽ gây lãng phí, tốn kém, không cần thiết cho người dân. Thời hạn GPLX hạng B giữ nguyên như hiện nay là hợp lý. Nếu cơ quan quản lý Nhà nước có mục đích rõ ràng trong đổi GPLX là cập nhật kiến thức cho người dân thì việc đổi mới có ý nghĩa.

PV: Mặc dù đề xuất đã được bãi bỏ nhưng có luồng ý kiến cho rằng, nhiều vụ TNGT liên quan đến sách hạch GPLX, việc rút ngắn này sẽ kiểm soát lái xe tốt hơn và đề xuất cũng “có lý”, thưa ông?

GS.TS Từ Sỹ Sùa: Nhiều người cho rằng, điều quan trọng nhất trong công tác đào tạo và cấp GPLX không phải là câu chuyện thời hạn bằng lái kéo dài bao lâu mà là có giảm được TNGT hay không. Tuy nhiên, không thể căn cứ vào số ít hiện tượng, số vụ tai nạn để minh họa và áp vào cho số đông.

Rõ ràng, với một chính sách đưa ra mà gây phiền hà cho dân thì phải rút lại là đúng. Bởi trong quá trình thực tiễn, chính sách đó đang ổn định thì không nên thay đổi. Còn nếu muốn thay đổi thì phải có sự thuyết phục, sự phân tích khoa học và tuyệt đối không được “cài cắm” lợi ích nhóm. Còn nếu không cần thiết thì có thể thực hiện chương trình bổ túc kiến thức bằng các khóa bồi dưỡng, chứ không nhất thiết cứ phải rút ngắn thời hạn GPLX xuống còn 5 năm mới là hiệu quả.

Ông Lê Hồng Sơn, nguyên Cục trưởng cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (bộ Tư pháp) nhận định: Việc tuân thủ quy trình, cơ chế soạn thảo, ban hành văn bản hiện nay chưa nghiêm chỉnh. Để tránh tình trạng văn bản không đi vào đời sống, theo ông Sơn, căn cơ nhất là rà soát tổng thể hệ thống pháp luật; công tác lấy ý kiến cộng đồng, thẩm định, thẩm tra phải được hoàn thiện hơn, để nghe nhiều tai, góp ý nhiều chiều, với sự giám sát độc lập từ phía người dân, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội. Song song đó, cần tách bạch giữa bộ phận làm chính sách và bộ phận thực thi chính sách. Bởi nếu vừa trực tiếp thực thi, vừa đồng thời làm chính sách dễ dẫn đến “cài cắm” lợi ích. Ngoài ra, phải có cơ chế ràng buộc trách nhiệm với những tổ chức, cá nhân đưa ra những văn bản pháp quy kém hiệu quả, khả năng thực thi thấp…


PV: Vậy theo ông, làm sao xóa bỏ tình trạng xây dựng văn bản “trên trời”, vừa đề xuất đã phải rút?

GS.TS Từ Sỹ Sùa: Tôi nhớ, một vị ĐBQH từng lên tiếng “không thể không quản lý được thì đưa ra những đề xuất rất buồn cười để dư luận ồn lên, không đáng có”. Từ những tranh cãi xung quanh một số văn bản pháp luật thời gian gần đây cho thấy, vấn đề chất lượng văn bản pháp luật còn thấp hoặc quá lạc hậu. Thực tế này đòi hỏi các bộ, ngành phải coi việc rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật thuộc lĩnh vực được phân công là nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, nhất thiết phải xây dựng cơ chế ràng buộc trách nhiệm của những người soạn thảo văn bản vô lý, thiếu tính khả thi.

PV: Xin cảm ơn GS.TS!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This carousel is empty, please add some logos.